การตรวจคัดกรองมะเร็งเป็นสิ่งสำคัญในการดูแลสุขภาพและป้องกันการเกิดโรคร้ายแรง มะเร็งแต่ละชนิดมีช่วงเวลาที่เหมาะสมในการตรวจคัดกรองขึ้นอยู่กับอายุ ประวัติสุขภาพ และปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ ของแต่ละบุคคล มาดูกันว่าในแต่ละช่วงอายุ ควรตรวจคัดกรองมะเร็งอะไรบ้าง
- อายุ 20-39 ปี
- มะเร็งปากมดลูก
แนะนำให้ผู้หญิงเริ่มตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกตั้งแต่อายุ 21 ปี โดยการตรวจ Pap smear ทุก 3 ปี หรือถ้าตรวจร่วมกับการตรวจ HPV สามารถตรวจทุก 5 ปี จนถึงอายุ 65 ปี
- มะเร็งเต้านม
แม้ว่าอัตราการเกิดมะเร็งเต้านมในช่วงอายุนี้จะยังไม่สูง แต่หากมีปัจจัยเสี่ยง เช่น ประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งเต้านม แพทย์อาจแนะนำให้เริ่มตรวจ mammogram หรือการตรวจเต้านมด้วยตนเองเป็นประจำ
- อายุ 40-49 ปี
- มะเร็งเต้านม
แนะนำให้ผู้หญิงเริ่มตรวจ mammogram ทุก 1-2 ปี เริ่มต้นที่อายุ 40 ปี โดยเฉพาะถ้ามีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งเต้านม
- มะเร็งปากมดลูก
ยังคงตรวจ Pap smear หรือ HPV ร่วมด้วยได้ตามคำแนะนำ จนถึงอายุ 65 ปี
- มะเร็งลำไส้ใหญ่
ผู้ที่มีประวัติครอบครัวหรือปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ ควรเริ่มตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่ด้วยวิธี colonoscopy ในช่วงนี้
- อายุ 50-64 ปี
- มะเร็งลำไส้ใหญ่
เริ่มต้นตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่สำหรับทุกคนอายุ 50 ปี ขึ้นไปด้วยการตรวจ colonoscopy ทุก 10 ปี หรือใช้วิธีอื่นเช่น การตรวจเลือดแฝงในอุจจาระ (FOBT) ทุกปี
- มะเร็งต่อมลูกหมาก
ผู้ชายอายุ 50 ปี ขึ้นไปสามารถเริ่มตรวจคัดกรองมะเร็งต่อมลูกหมากด้วยการตรวจ PSA (Prostate-Specific Antigen) โดยเฉพาะหากมีประวัติครอบครัว
- มะเร็งเต้านม
ควรตรวจ mammogram ทุกปีหรือทุก 2 ปี ตามความเหมาะสมของสุขภาพและความเสี่ยง
- มะเร็งปากมดลูก
ควรตรวจ Pap smear หรือ HPV ทุก 5 ปี จนถึงอายุ 65 ปี
- อายุ 65 ปีขึ้นไป
- มะเร็งปากมดลูก
หญิงที่เคยตรวจปกติตลอดมา อาจไม่จำเป็นต้องตรวจต่อเมื่ออายุเกิน 65 ปี หากไม่มีความเสี่ยงอื่นๆ
- มะเร็งเต้านม
ควรตรวจ mammogram ทุก 1-2 ปี จนถึงอายุ 74 ปี ขึ้นอยู่กับสุขภาพทั่วไป
- มะเร็งลำไส้ใหญ่
ควรตรวจ colonoscopy ทุก 10 ปี จนถึงอายุ 75 ปี หากไม่มีความเสี่ยงเพิ่มขึ้น
- มะเร็งปอด
ผู้ที่มีประวัติการสูบบุหรี่หนักมาก แพทย์อาจแนะนำให้ตรวจคัดกรองมะเร็งปอดด้วยการใช้ CT scan ความเข้มข้นต่ำ
- ข้อพิจารณาเพิ่มเติม
- ประวัติครอบครัวและพันธุกรรม
ผู้ที่มีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งบางชนิด อาจต้องเริ่มตรวจคัดกรองเร็วขึ้นและบ่อยขึ้น เช่น มะเร็งเต้านม มะเร็งลำไส้ใหญ่ หรือมะเร็งต่อมลูกหมาก
- สุขภาพทั่วไป
ผู้ที่มีภาวะสุขภาพเฉพาะ เช่น ภาวะอ้วน เบาหวาน หรือความดันโลหิตสูง ควรปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับความจำเป็นในการตรวจคัดกรองเพิ่มเติม